پیدا کردن سرنخ ماجرا ساده به نظر نمی‌رسد وقتی در خبر‌های چند ماه گذشته در باره قیمت گوشت، با کلاف پیچیده‌ای روبه‌رو می‌شوی که چندین سردارد.

داستان را می‌شود از زمان آزاد کردن واردات دامهای زنده به کشور شروع کرد، از دی ماه سال پیش، زمانی که معاون سازمان حمایت از مصر ف کنندگان و تولید کنندگان در تشریح برنامه‌های ذخیره‌سازی کوتاه مدت و بلند مدت وزارت بازرگانی برای اقلام پروتئینی به خبرگزاری مهر گفت: برنامه کوتاه مدت وزارت بازرگانی در مورد گوشت قرمز این است که ورود دام زنده تسهیل شود، چراکه واردات گوشت قرمز به کشور با دو مشکل روبه‌رو است؛ اول اینکه مصرف‌کننده تمایلی به استفاده از گوشت قرمز منجمد ندارد. از سوی دیگر، به لحاظ اقتصادی نیز واردات گوشت گوساله صرفه دارد و واردات گوشت گوسفندی منجمد اولاً بی‌کیفیت است و ثانیاً هدرروی دارد.

شرایط اعتقادی از دیگر دلایل این مقام مسئول در جایگزین کردن ورود دام زنده به جای گوشت منجمد عنوان شده است. وی همچنین از تغییر تعرفه واردات دام زنده سخن گفت.

کشتار گاههایی نیز برای انجام مراحل مختلف قرنطینه، نگهداری و. . .  در چندین استان در برنامه در نظر گرفته شد، اما داستان شکل دیگری پیش رفت.

اواخر سال گذشته بود که گوشت در کش وقوس تصمیمات غیر کارشناسانه با افزایش قیمت موجبات نگرانی خانواده‌ها را فراهم کرد. ایلنا نوشت: واردات گسترده از كشورهای مختلف چه به صورت دام زنده و چه به صورت گوشت منجمد، قاچاق دام از كشور و همچنین صادرات بی‌رویه دام زنده از عواملی بوده كه بر بازار بی‌سامان گوشت تأثیر نامطلوب گذاشته است.  اما ماجرا به این سادگی نیست، شیوع تب برفکی برگ جدیدی در پرونده گرانی گوشت است و ایرنا به نقل از رئیس وقت سازمان دامپزشکی کشورنوشت « بروز و شیوع بیماری دامی تب برفکی در برخی استانهای کشور ناشی از قاچاق غیرقانونی دام به کشور است.»

رئیس وقت سازمان دامپزشکی کشور بیماری شیوع تب برفکی را به دلیل قاچاق دام زنده از هندوستان و پاکستان عنوان کرد و منشأ آن را استان سیستان و بلوچستان دانست و تأکید کرد ربطی به عملکرد سازمان دامپزشکی ندارد. وی هم‌چنین افزود :«درحالی که در مرزهای کشور مراکز قرنطینه دامپزشکی برای واردات قانونی دام به کشور مستقر است، اما واردات دام‌های قاچاق به کشور از مبادی و نقاطی صورت می‌گیرد که کنترل کافی بر آن مناطق وجود ندارد. »

رئیس جدید که از اواخر فروردین ماه، با شیوع تب برفکی و توقف واردات دام زنده به صندلی ریاست تکیه زد، شایعات ورود تب برفکی از ورودی‌های قانونی را رد  و تأکید کرد: این بیماری از طریق دامهای قاچاق به کشور وارد شده است. به گفته این مقام مسئول واکسیناسیون 15 میلیون رأس دام از اواخر ماه گذشته آغاز شده است. گفتنی است در همین روزها طرح الحاق سازمان دامپزشکی به وزارت بهداشت ودرمان هم داغ است.

 *سیستان و بلوچستان همه شرایط را برای واردات دام زنده دارد

آیا واقعاً تولید گوشت قرمز نیاز بازار داخلی را تأمین می‌كند یا این كه تولید گوشت قرمز تنها بخشی از نیاز بازار داخلی را تأمین می‌كند؟ آنچه كه در این میان خودنمایی می‌كند، نبود یك سیاست‌گذاری منسجم و كارآمد از سوی دولت است.

صدور سالانه یك و نیم میلیون رأس دام زنده به كشورهای عربی و نزدیك به 500 هزار رأس دام زنده به صورت قاچاق شاید به گفته‌مسئولان وزارت جهادكشاورزی مبنی بر بی‌نیازی بازار از گوشت وارداتی به واقعیت نزدیك‌تر باشد.

احمدعلی کیخا نایب رئیس کمیسیون کشاورزی در گفتگو با هفته نامه مندیل سیستان تولید گوشت قرمز داخل کشور را کافی نمی‌داند و تأمین این نیاز را در بلندمدت پیش‌بینی می‌کند و با اشاره به واردات صد هزار تن گوشت، دو رویکرد را برای تأمین گوشت مورد نیاز عنوان می‌کند. نماینده زابل وزهک ادامه می‌دهد : «وارد کردن دام یا گوشت بسته بندی، جدا از اینکه از کجا وارد کنیم و چه هزینه‌هایی داشته باشد، برای وارد کردن گوشت وارداتی ما هزینه‌های نظارت و حمل هم خواهیم داشت. در حالتی دیگر ما می‌توانیم دام زنده از افغانستان یا پاکستان وارد کنیم و در کشور پس از قرنطینه و کشتار و بسته بندی وارد بازار گوشت شوند.»

کیخا واردات دام زنده را دارای مزایایی می‌داند، ایجاد اشتغال مهمترین مسئله‌ای است که این نماینده مجلس به آن اشاره می‌کند. از دیگر مزایای این کار به گفته وی ارزانتر بودن و با کیفیت بودن گوشت آن نسبت به واردات گوشت منجمد است . اما نماینده زابل وزهک، دلایلی دارد که استان سیستان وبلوچستان ذی حق و بهترین گزینه برای واردات دام زنده است. کیخا می‌گوید: «خرید از همسایه نسبت به کشوری آنطرف دنیا دردسرهایش کمتر است و امکان چانه زنی را بیشتر می‌کند. ما روابط متعددی با کشورهای هم‌مرز استان داریم و این استان با بزرگترین تولید کنندگان دام هم‌مرز است و هزینه واردات کمتر است.

نایب رئیس کمیسیون کشاورزی در مجلس واردات از طریق استان سیستان و بلوچستان را دارای مزایای دیگری می‌داند. وی به عدم توسعه و آمار بالای بیکاری در استان اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد:«متأسفانه اگر نتوانیم امکاناتی برای اشتغال جوانان ایجاد کنیم، زمینه ایجاد مشاغل کاذب و انحراف آنان را فراهم کرده ایم. جمعیت جوانان خواهان کار در استان ما زیاد است وهر انحرافی در آنها هزینه‌های اجتماعی را بالا می‌برد.»

*می خواستند گوشتهای برزیلی شان را بفروشند

در گیر ودار تب برفکی و قاچاق دام زنده، انگشت اتهام به استان سیستان و بلوچستان نشانه رفت اما ماجرا در این استان به گفته نمایندگانش آنطور نبود که آن را در رسانه‌ها علم کردند. عباسعلی نورا نماینده زابل و زهک این مسئله را سناریویی از جانب رانت خوارها عنوان می‌کند و می‌گوید:«آنها می‌خواستند گوشت‌های یخ زده برزیلی‌شان را بفروشند، گوشت‌هایی که 10 تا 15 درصد گرانتر خریده بودند و روی دستشان مانده بود، می‌خواستند بازار را به هم بزنند و به استان ما ضر به زدند. در استان ما قرنطینه و نگهداری و کشتار دام بهداشتی انجام می‌شد، ما گزارشی آنچنانی درباره این بیماری نداشتیم. با متوقف کردن این کار 5هزار خانوار در استان ما بلاتکلیف هستند.»

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ادامه می‌دهد:« تمام بستر‌های لازم اهم از قرنطینه، کشتارگاه و کارخانه بسته‌بندی فراهم بود، 40 هزار تن می‌توانستیم تولید کنیم، گوشت‌هایی با کیفیت‌تر از گوشت‌های یخ زده برزیلی، اما متأسفانه یک اقدام ناجوانمردانه این کار را متوقف کرد، کاش شایعات حقیقت نداشته باشد.»

پروژه واردات دام زنده در حالی در استان سیستان و بلوچستان به گل نشست که وزیر جهاد کشاورزی، نهم همین ماه در دیدار با وزیر کشاورزی گرجستان با بیان اینکه هم‌اکنون از کشورهای دور و یا از کشور ثالث از طریق گرجستان گوشت قرمز وارد کشور می‌شود، اعلام کرد پیشنهاد گرجستان برای احداث کشتارگاه در این کشور جهت صادرات گوشت به ایران بررسی می‌شود.

پیش از این مدیر کل دفتر قرنطینه و امور بین‌الملل سازمان دامپزشکی کشور از کنترل بیماری تب برفکی در مرزهای خارجی و بین استانی کشورخبر داد و گفت: هیچ گونه ممنوعیتی در مورد واردات گوشت منجمد وجود ندارد. معاون وزیر جهاد کشاورزی نیمه ماه گذشته در گفتگو با خبرگزاری مهر از واردات گوشت از شش کشور خبر داد . به گفته این مقام مسئول که اکنون ریاست سازمان دامپزشکی کشور را عهده دار است در ماه گذشته بیش از 63 تن گوشت گوساله بدون استخوان تازه، بیش از 89 هزار و 552 تن گوشت گوساله بدون استخوان منجمد و همچنین بیش از 2 هزار و 681 تن گوشت مرغ منجمد از کشور برزیل وارد شده است. اروگوئه، مغولستان، استرالیا، قرقیزستان و هند از دیگر کشورهای تأمین ‌کننده گوشت کشورمان هستند.

نورا واردات دام زنده را در بسیاری از کشورها معمول و به صرفه می‌داند. این نماینده معتقد است هر کشوری ترجیح می‌دهد هر چیزی را خام وارد کند تا بتواند از فرآورده‌های آن استفاده کند، به گفته این عضو کمیسیون برنامه و بودجه تولید و بسته‌بندی فواید بسیاری برای کشور صادر‌کننده دارد . وی مهمترین فایده این کارراایجاد اشتغال می‌داند.

نماینده زابل واردات دام زنده را به صرفه‌تر از واردات گوشت منجمد می‌داند و می‌افزاید: «واردات گوشت دردسرها و هزینه‌های زیادی دارد، ما مجبوریم کسانی را برای ذبح اسلامی به کشورصادر‌کننده بفرستیم، دهها هزار تن گوشت وارد می‌کنیم و برای این مقدارگوشت کسانی برای نظارت باید حضور داشته باشند که تعدادشان کم نیست.»

نورا با اشاره به گفته استاندار که تب برفکی در استان مشاهده نشده است، سیستان و بلو چستان را با داشتن مراتع بسیار واجد شرایط مناسب برای نگهداری و پروار کردن دامها می‌داند.

*متأسفانه مشکلات استان‌های مرزی تحت تأثیر مسائل تهران است

اخبار ماههای گذشته از گرانی گوشت در تهران و توقف ورود دام زنده به پایتخت خبر می‌دهد و به نقل از سایت اطلاع‌رسانی سازمان دامپزشکی، با فروکش شدن تب برفکی چند روزی است که ورود دام زنده به تهران آزاد شده است.

حسسینعلی شهریاری به واردات از معابر مختلف اشاره می‌کند و با رد شیوع تب برفکی در استان، از ایجاد این مشکل جدید برای استان محروم سیستان و بلو چستان اظهار تأسف می‌کند و می‌گوید: «چرا همیشه مسائل استانهای مرزی باید تحت تأثیر مسائل تهران باشد. اگر قاچاق یا آلودگی بود از مرزبانی یا استانداری باید اعلام می‌شد ویا سازمانهای مربوطه اظهار نظر می‌کردند.»

رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، توقف ورود دام زنده را عامل بیکاری بسیاری از کارکنان کارخانه‌های مرتبط می‌داند. گفتنی است واردات دام زنده از 9 خرداد از طریق مرز پاکستان توسط سازمان دامپزشکی ممنوع شده است. پیش از این نیز در اوایل همین ماه واردات گوشت از مغولستان ممنوع شده بود.

*سیستان و بلو چستان قربانی یک شایعه شد

اول اردیبهشت بود که 116 نماینده به خاطر واردات بی‌رویه به رئیس‌جمهور تذکر دادند، این انتقاد به واردات بی‌رویه دام هم وارد بود.

اما به راستی چه اتفاقاتی بر اقتصاد دام زنده تأثیر‌گذار است؟! 

دهقانی نماینده مردم ایرانشهرمی گوید: «در حالی که نمایندگان در این خصوص به وزیر کشاورزی تذکرمی دادند، استاندار گفته بود که در استان تب بر فکی دیده نشده است و یا بسیار جزئی بود و دام از مجاری مجاز به استان وارد می‌شود. قرنطینه و کشتار هم در شرایط مطلوبی است. وی انتقال تب برفکی را از سیستان و بلوچستان تنها یک شایعه می‌داند.»

این نماینده با اشاره به بیکار شدن و بلاتکلیف شدن تعداد بسیاری در اثر توقف واردات دام زنده ، آن را حر کت خوبی نمی‌داند و با توجه به نرخ بالای بیکاری در استان این حرکات را تهدیدی برای امنیت منطقه می‌داند.

به گفته رئیس کمیسیون کشاورزی در مجلس طرح تحقیق و تفحص از واردات دام زنده که در این کمیسیون در حال بررسی است با هدف جلوگیری از قاچاق و دلایل عدم رعایت شرایط قرنطینه برای دام‌های زنده وارداتی به کشور برای ممانعت از تکرار مجدد چنین مواردی انجام می‌شود وبه زودی به صحن خواهد رفت.